⚠️ सुरक्षा सूचना!

तुमच्या खात्यावर दुसऱ्या डिव्हाईसवरून लॉगिन झाले आहे. सुरक्षा कारणास्तव या डिव्हाईसवरून ३ सेकंदांत स्वयंचलित लॉग-आऊट होत आहे...

⬅️ मुख्य डॅशबोर्ड

ज्ञान केंद्र व लॉजिक 📚

पशुपालनाचे विज्ञान सोप्या मराठीत

🧮 हे कसे काढले? (वैज्ञानिक सूत्रे)

गाईला प्रामुख्याने दोन गोष्टींसाठी प्रथिने (CP - Crude Protein) लागतात: स्वतःचे शरीर जगवण्यासाठी आणि दूध तयार करण्यासाठी.

सूत्र:
शरीरासाठी = वजन (Kg) × १ ग्रॅम
दुधासाठी = दूध (Ltr) × १०० ग्रॅम
📌 उदाहरण: जर तुमची गाय ५०० किलोची आहे आणि ती २० लिटर दूध देते:
• शरीरासाठी: ५०० × १ = ५०० ग्रॅम
• दुधासाठी: २० × १०० = २००० ग्रॅम
• एकूण गरज: २५०० ग्रॅम (२.५ किलो प्रथिने)

शास्त्रीय कारण: दुधात केसीन (Casein) नावाचे प्रोटीन असते. जर आहारात प्रथिने कमी पडली, तर गाय तिच्या स्नायूंमधील प्रोटीन वापरते, ज्यामुळे गाय रोड (बारीक) होते आणि दुधाचा उतारा घटतो.

🧬 प्रथिनांची कमतरता भरून काढा

गाईचे आरोग्य आणि दूध टिकवण्यासाठी गोदावरी बायपास प्रोटीन पेलेट वापरा.

मॉलमध्ये खरेदी करा ➔

कोणत्याही चाऱ्यातील पाण्याचा अंश (Moisture) काढून टाकल्यावर जो कोरडा भाग उरतो, त्याला 'शुष्क आहार' (Dry Matter - DM) म्हणतात. जनावराचे पोट भरण्यासाठी हे अत्यंत महत्त्वाचे असते.

सूत्र:
DMI = (वजन × ०.०२) + (दूध ÷ ३)
📌 उदाहरण: (५०० किलो गाय, १५ लिटर दूध)
• वजनानुसार: ५०० × ०.०२ = १० किलो
• दुधानुसार: १५ ÷ ३ = ५ किलो
• एकूण पोट भरण्यासाठी: १५ किलो DM

लक्षात ठेवा: १०० किलो हिरव्या चाऱ्यात फक्त २० किलो DM असतो (८०% पाणी असते). तर १०० किलो कडब्यात ९० किलो DM असतो.

गाईला चालण्यासाठी, रवंथ करण्यासाठी आणि दुधात फॅट आणण्यासाठी ऊर्जेची (Metabolizable Energy) गरज असते.

सूत्र:
एकूण ऊर्जा = ८ Mcal (शरीरासाठी) + (दूध × ०.७ Mcal)

ऊर्जा कमी पडल्यास गाईला 'कीटोसिस' (Ketosis) आजार होऊ शकतो. ऊर्जा वाढवण्यासाठी मका भरडा, ऊसाची मळी किंवा बायपास फॅट चा वापर केला जातो.

⚡ ऊर्जेची कमतरता (Energy Boost)

कमी ऊर्जेमुळे होणारे आजार टाळण्यासाठी Virbac Energy Booster नेहमी तयार ठेवा.

मॉलमध्ये पहा ➔
📚 पशुखाद्य व चारा ज्ञान (Articles)

दुभत्या जनावरांसाठी चारा आणि खाद्याचे प्रमाण त्यांच्या दुधाच्या काळानुसार बदलते:

  • सुरुवातीचा काळ (Early Lactation): चारा ५०% आणि पशुखाद्य ५०%
  • मध्य काळ (Mid Lactation): चारा ६०% आणि पशुखाद्य ४०%
  • शेवटचा काळ (Late Lactation): चारा ७०% आणि पशुखाद्य ३०%

दुधाची फॅट (Fat %) वाढवण्यासाठी फायबर अत्यंत आवश्यक असते.

  • NDF (Neutral Detergent Fiber): हा चाऱ्याचा तो भाग आहे जो जनावराचे पोट भरल्याची जाणीव करून देतो. (उदा. कडबा, काड).
  • ADF (Acid Detergent Fiber): हा न पचणारा भाग आहे (लिग्निन). हा जेवढा कमी, तेवढा चारा चांगला.

म्हणूनच खूप जुना किंवा जून झालेला चारा गाईला पचत नाही.